Điều này cũng gây khá nhiều rắc rối, phức tạp cho các nhà khảo cứu sử học, biên soạn gia phả. Đã có trường hợp anh em cùng cha cùng mẹ sinh ra mà em nhiều tuổi hơn anh. Chỉ có lá số tử vi là chính xác nhất, chính xác đến từng giờ, nhưng ít người còn giữ được lá số tử vi, phần lớn ông bố bà mẹ chỉ nhớ được con mình câm tinh con gì, qua đó mà tính ra tuổi thực (tuổi mụ).
Như trên đã nói, có ba lý do khai bớt tuổi:
- Để chậm được vài năm khỏi phải đóng thuế thân và đi phu, đi lính.
- Dưới thời Pháp thuộc, để tránh hạn định quá tuổi không được đi học, không được thi.
- Do việc vào sổ họ chậm gần một năm còn việc vào sổ làng, hàng phe, hàng giáp, có khi chậm đến năm sáu năm.
Trường hợp nâng tuổi lên cũng có ba lý do nhưng không phổ biến lắm:
- Để nhanh đến tuổi lấy vợ (theo lệ "nữ thập tam, nam thập lục"). Nhiều gia đình muốn cưới con dâu về sớm để có kẻ ăn người làm và để sớm có cháu nối dõi tông đường.
- Dưới thời Pháp thuộc, các công sở không tuyển người dưới 18 tuổi nên phải khai tăng tuổi.
- Một số địa phương, có lệ làng cho tăng thêm tuổi để chóng đến tuổi lên lão mừng thọ.
Mẩu chuyện vui: Sêcuture với Hồ Chí Minh:
Sêcuturê, Tổng thống Ghi Nê sang thăm Việt Nam theo lời mời với tư cách là khách của Hồ Chủ Tịch. Trong buổi mít tinh tiễn đưa tại Quảng trường Ba Đình Hà Nội, Sêcuturê hết lời ca ngợi và khâm phục Hồ Chủ Tịch
Ông phát biểu đại ý: Vợ tôi sắp sinh, nếu sinh con trai, tôi sẽ đặt tên con là Hồ Chí Minh.
Tôi được dự buổi lễ đó, thầm nghĩ: Ông này quả thật rất chân thành và rất cảm phục Hồ Chí Minh nhưng ông ta chưa hiểu câu "nhập gia vấn huý" của phong tục nước ta, câu đó có gì khác chửi người ta.
Liền đó Hồ Chủ Tịch trả lời lại rất khôn khéo, tài tình "Bác không có vợ nên không có con, vậy Bác đề nghị các cháu thanh niên, nếu sắp tới, cháu nào có con trai thì đặt tên cháu là Sêcuturê!"
Mọi người dự lễ đều vui cười thoải mái, phục tài đối đáp của Bác, vừa được lòng khách nước ngoài, vừa phù hợp với phong tục nước ta trong hoàn cảnh đó.
100 điều nên biết về phong tục Việt Nam
Tại sao tuổi trong khai sinh, trong văn bằng không đúng với tuổi thật?
- Nam nữ thụ thụ bất thân nghĩa là gì?
- Mối lái là gì?
- Lễ vấn danh có ý nghĩa gì?
- Lấy vợ kén tông, lấy chồng kén giống có đúng không? có cần thiết không?
- Người trong cùng họ có lấy nhau được không?
- Sự tích tơ hồng
- Tục thách cưới hay dở ra sao ?
- Bánh su sê hay bánh phu thê?
- Tiền nạp theo (hay treo) là gì?
- Những cách gỡ bí cho bạn trẻ khi lo đám cưới
- Cô dâu trước khi về nhà chồng phải có những thủ tục, động tác gì ?
- Lễ xin dâu có những ý nghĩa gì? và thủ tục tiến hành
- Mẹ chồng làm gì khi con dâu bắt đầu về nhà?
- Tại sao mẹ cô dâu kiêng không đi đưa dâu?
- Tại sao trong gói quà mẹ cho con gái trước giờ vu quy có một chiếc trâm hay bảy chiếc kim?
- Tại sao phải có phù dâu
- Lễ lại mặt có ý nghĩa gì?
- Trả lời câu hỏi không rõ câu hỏi
- Khi người đàn bà tái giá cần có những thủ tục gì?
- Tại sao nạ dòng không lấy được trai tơ?
- Quan hệ vợ cả vợ lẽ ra sao?
- Nên nhìn nhận vấn đề ly hôn như thế nào?
- Dạy con từ thủa bào thai
- Tại sao có tục xin quần áo cũ cho trẻ sơ sinh?
- Con so về nhà mạ, con rạ về nhà chồng tại sao?
- Tại sao khi mới đẻ chưa đặt tên chính?
- Tại sao tuổi trong khai sinh, trong văn bằng không đúng với tuổi thật?
- Làm lễ yết cáo tổ tiên xin đặt tên cho con vào sổ họ như thế nào?
- Có mấy loại con nuôi?
- Xưng hô thế nào cho đúng?
- Vợ chồng xưng hô với nhau thế nào?
- Cách xưng hô trong họ
- Phải chăng
- Nhập gia vấn húy là gì ?
- Ai vái lạy ai?
- Đạo thầy trò
- Miếng trầu là đầu câu chuyện
- Xuất xứ của tục nhuộm răng và cách nhuộm răng
- Tại sao gọi là tóc thề?
- Mầu sắc với truyền thống văn hóa dân tộc
- Vì sao có tục bán mở hàng ? bán mở hàng thế nào cho đắt khách ?
- Đạo hiếu là gì? Hiếu theo quan niệm thời xưa khác thời nay như thế nào?
- Tục khao lão
- Yến lão
- Tạo sao những năm gần đây có phong trao khôi phục việc họ
- Quan hệ giữa họ hàng và làng xã như thế nào
- Ruộng hương hỏa có ý nghĩa gì?
- Vai trò tộc trưởng xưa và nay khác nhau như thế nào?
- Bàn thờ vọng là gì? Cách lập bàn thờ vọng
- Hợp tự là gì? Tại sao phải hợp tự?
- Gia phả là gia bảo có đúng không?
- Gia phả hoàn chỉnh có những mục gì?
- Thọ mai gia lễ là gia lễ nước ta hay Trung Quốc
- Ba cha tám mẹ là những ai?
- Chúc thư là gì?
- Cư tang là gì ?
- Vì sao có tục mũ gai đai chuối và chống gậy?
- Năm hạng tang phục (Ngũ phục) là gì?
- Cha mẹ có để tang con không?
- Tại sao có tục kiêng không để cha mẹ đưa tang con?
- Đám tang trong ngày tết tính liệu ra sao?
- Lễ cưới đã chuẩn bị sẵn vấp phải lễ tang, tính sao đây?
- Người dự đám tang nên như thế nào?
- Đi đường gặp đám tang nên như thế nào?
- Người sắp chết có những dấu hiệu gì báo trước?
- Trong những giờ phút thân nhân hấp hối, người nhà cần làm gì?
- Sau khi thân nhân mất, gia đình cần làm những gì?
- Tại sao có thủ tục hú hồn trước khi nhập quan?
- Trường hợp chết đã cứng lạnh, người co rúm không bỏ lọt áo quan thì làm thế nào?
- Người xưa dùng những vật gì lót vào áo quan?
- Tại sao trước khi khâm liệm nhập quan có tục đưa người chết nằm xuống chiếc chiếu giải dưới đất?
- Sau lễ thành phục, trước lễ an táng phải làm gì?
- Những người điều hành công việc trong lễ tang?
- Lễ an táng tiến hành như thế nào?
- Hơi lạnh ở xác chết, cách phòng?
- Tại sao, tại sao và tại sao?
- Hiện tượng quỷ nhập tràng
- Lễ ba ngày (lễ tế ngu) tính từ sau khi mất hay sau khi chôn cất?
- Tại sao có lễ cúng cơm trong 100 ngày?
- Làm lễ chung thất (49 ngày) và tốt khốc (100 ngày), có phải chọn ngày không?
- Lễ nào là lễ trọng?
- Khi hết tang làm lễ trừ phục (đàm tế) như thế nào?
- Vì sao có tục đốt vàng mã?
- Chiêu hồn nạp táng là gì?
- Hình nhân thế mạng là gì?
- Tại sao phải cải táng? Những trường hợp nào không nên cải táng?
- Thiên táng là gì?
- Đất dưỡng thi là gì?
- Tại sao kiêng không đắp mộ trong vòng tang?
- Tại sao khi cải táng phải cất mộ ban đêm hoặc sáng sớm khi tặt trời chưa mọc, hoặc nếu làm ban ngày thì phải có lán che?
- Ma trơi hay ma chơi?
- Tục bái vật là gì? Trong phong tục cổ truyền của ta có tục bái vật không?
- Lễ cúng giỗ vào ngày nào?
- Mấy đời tống giỗ?
- Trường hợp chết yểu có cúng giỗ không?
- Cúng giỗ và mừng ngày sinh?
- Tết nguyên đán có từ bao giờ?
- Ngày Tết có những phong tục gì?
- Vì sao có tục kiêng hót rác đổ đi trong ba ngày tết?
- Tại sao cúng giao thừa ngoài trời?
- Tại sao có Tết Hàn Thực?
- Tết Đoan Ngọ (Mồng 5 tháng 5) có những tục gì?
- Có ngày tốt hay xấu không?
- Xem ngày kén giờ
- Chú giải bài xem ngày, kén giờ của Phan Kế Bính
- Thế nào là âm dương, ngũ hành?
- Thiên can, địa chi là gì?
- Lục thập hoa giáp là gì? Cách tính năm, tháng, ngày, giờ theo can chi
- Cách tính ngày tiết, ngày trực và ngày nhị thập bát tú
- Cách đổi ngày dương lịch ra ngày can chi
- Giờ hoàng đạo là gì? Cách chọn giờ hoàng đạo
- Cách tính ngày hoàng đạo, hắc đạo?
- Nam nữ thụ thụ bất thân nghĩa là gì?
- Mối lái là gì?
- Lễ vấn danh có ý nghĩa gì?
- Lấy vợ kén tông, lấy chồng kén giống có đúng không? có cần thiết không?
- Người trong cùng họ có lấy nhau được không?
- Sự tích tơ hồng
- Tục thách cưới hay dở ra sao ?
- Bánh su sê hay bánh phu thê?
- Tiền nạp theo (hay treo) là gì?
- Những cách gỡ bí cho bạn trẻ khi lo đám cưới
- Cô dâu trước khi về nhà chồng phải có những thủ tục, động tác gì ?
- Lễ xin dâu có những ý nghĩa gì? và thủ tục tiến hành
- Mẹ chồng làm gì khi con dâu bắt đầu về nhà?
- Tại sao mẹ cô dâu kiêng không đi đưa dâu?
- Tại sao trong gói quà mẹ cho con gái trước giờ vu quy có một chiếc trâm hay bảy chiếc kim?
- Tại sao phải có phù dâu
- Lễ lại mặt có ý nghĩa gì?
- Trả lời câu hỏi không rõ câu hỏi
- Khi người đàn bà tái giá cần có những thủ tục gì?
- Tại sao nạ dòng không lấy được trai tơ?
- Quan hệ vợ cả vợ lẽ ra sao?
- Nên nhìn nhận vấn đề ly hôn như thế nào?
- Dạy con từ thủa bào thai
- Tại sao có tục xin quần áo cũ cho trẻ sơ sinh?
- Con so về nhà mạ, con rạ về nhà chồng tại sao?
- Tại sao khi mới đẻ chưa đặt tên chính?
- Tại sao tuổi trong khai sinh, trong văn bằng không đúng với tuổi thật?
- Làm lễ yết cáo tổ tiên xin đặt tên cho con vào sổ họ như thế nào?
- Có mấy loại con nuôi?
- Xưng hô thế nào cho đúng?
- Vợ chồng xưng hô với nhau thế nào?
- Cách xưng hô trong họ
- Phải chăng
- Nhập gia vấn húy là gì ?
- Ai vái lạy ai?
- Đạo thầy trò
- Miếng trầu là đầu câu chuyện
- Xuất xứ của tục nhuộm răng và cách nhuộm răng
- Tại sao gọi là tóc thề?
- Mầu sắc với truyền thống văn hóa dân tộc
- Vì sao có tục bán mở hàng ? bán mở hàng thế nào cho đắt khách ?
- Đạo hiếu là gì? Hiếu theo quan niệm thời xưa khác thời nay như thế nào?
- Tục khao lão
- Yến lão
- Tạo sao những năm gần đây có phong trao khôi phục việc họ
- Quan hệ giữa họ hàng và làng xã như thế nào
- Ruộng hương hỏa có ý nghĩa gì?
- Vai trò tộc trưởng xưa và nay khác nhau như thế nào?
- Bàn thờ vọng là gì? Cách lập bàn thờ vọng
- Hợp tự là gì? Tại sao phải hợp tự?
- Gia phả là gia bảo có đúng không?
- Gia phả hoàn chỉnh có những mục gì?
- Thọ mai gia lễ là gia lễ nước ta hay Trung Quốc
- Ba cha tám mẹ là những ai?
- Chúc thư là gì?
- Cư tang là gì ?
- Vì sao có tục mũ gai đai chuối và chống gậy?
- Năm hạng tang phục (Ngũ phục) là gì?
- Cha mẹ có để tang con không?
- Tại sao có tục kiêng không để cha mẹ đưa tang con?
- Đám tang trong ngày tết tính liệu ra sao?
- Lễ cưới đã chuẩn bị sẵn vấp phải lễ tang, tính sao đây?
- Người dự đám tang nên như thế nào?
- Đi đường gặp đám tang nên như thế nào?
- Người sắp chết có những dấu hiệu gì báo trước?
- Trong những giờ phút thân nhân hấp hối, người nhà cần làm gì?
- Sau khi thân nhân mất, gia đình cần làm những gì?
- Tại sao có thủ tục hú hồn trước khi nhập quan?
- Trường hợp chết đã cứng lạnh, người co rúm không bỏ lọt áo quan thì làm thế nào?
- Người xưa dùng những vật gì lót vào áo quan?
- Tại sao trước khi khâm liệm nhập quan có tục đưa người chết nằm xuống chiếc chiếu giải dưới đất?
- Sau lễ thành phục, trước lễ an táng phải làm gì?
- Những người điều hành công việc trong lễ tang?
- Lễ an táng tiến hành như thế nào?
- Hơi lạnh ở xác chết, cách phòng?
- Tại sao, tại sao và tại sao?
- Hiện tượng quỷ nhập tràng
- Lễ ba ngày (lễ tế ngu) tính từ sau khi mất hay sau khi chôn cất?
- Tại sao có lễ cúng cơm trong 100 ngày?
- Làm lễ chung thất (49 ngày) và tốt khốc (100 ngày), có phải chọn ngày không?
- Lễ nào là lễ trọng?
- Khi hết tang làm lễ trừ phục (đàm tế) như thế nào?
- Vì sao có tục đốt vàng mã?
- Chiêu hồn nạp táng là gì?
- Hình nhân thế mạng là gì?
- Tại sao phải cải táng? Những trường hợp nào không nên cải táng?
- Thiên táng là gì?
- Đất dưỡng thi là gì?
- Tại sao kiêng không đắp mộ trong vòng tang?
- Tại sao khi cải táng phải cất mộ ban đêm hoặc sáng sớm khi tặt trời chưa mọc, hoặc nếu làm ban ngày thì phải có lán che?
- Ma trơi hay ma chơi?
- Tục bái vật là gì? Trong phong tục cổ truyền của ta có tục bái vật không?
- Lễ cúng giỗ vào ngày nào?
- Mấy đời tống giỗ?
- Trường hợp chết yểu có cúng giỗ không?
- Cúng giỗ và mừng ngày sinh?
- Tết nguyên đán có từ bao giờ?
- Ngày Tết có những phong tục gì?
- Vì sao có tục kiêng hót rác đổ đi trong ba ngày tết?
- Tại sao cúng giao thừa ngoài trời?
- Tại sao có Tết Hàn Thực?
- Tết Đoan Ngọ (Mồng 5 tháng 5) có những tục gì?
- Có ngày tốt hay xấu không?
- Xem ngày kén giờ
- Chú giải bài xem ngày, kén giờ của Phan Kế Bính
- Thế nào là âm dương, ngũ hành?
- Thiên can, địa chi là gì?
- Lục thập hoa giáp là gì? Cách tính năm, tháng, ngày, giờ theo can chi
- Cách tính ngày tiết, ngày trực và ngày nhị thập bát tú
- Cách đổi ngày dương lịch ra ngày can chi
- Giờ hoàng đạo là gì? Cách chọn giờ hoàng đạo
- Cách tính ngày hoàng đạo, hắc đạo?